Chăm sóc mẹ hoặc cha.

Điều gì khác biệt khi chăm sóc cha mẹ già

Những người con đã trưởng thành chăm sóc cha mẹ già là nhóm người chăm sóc gia đình lớn nhất nước Mỹ — khoảng 38 triệu người, hơn một nửa toàn bộ người chăm sóc không lương trong cả nước. Có thể quý vị nghĩ một nhóm lớn như vậy đã phải có sẵn một cẩm nang rõ ràng. Không hề. Mỗi gia đình tự phát minh cẩm nang của riêng mình.

Những khó khăn về cấu trúc thì quen thuộc. Một người trong số các anh chị em — thường là người con gái sống gần nhất — âm thầm gánh phần lớn việc hằng ngày. Người anh ở múi giờ khác muốn giúp nhưng không biết giữa hai lần thăm có chuyện gì xảy ra. Cha mẹ không muốn bị đối xử như một “dự án” và phản ứng với bất cứ cách nói nào nghe như vậy. Hệ thống y tế đẩy mọi thứ qua người chăm sóc chính — nghĩa là thông tin sống trong đầu cô ấy, cho đến lúc không còn chứa nổi.

Và lớp ngôn ngữ quan trọng hơn nhiều so với điều người ta thường nghĩ. Một phần không nhỏ các gia đình Mỹ đang chăm sóc cha mẹ già sử dụng nhiều hơn một ngôn ngữ ở nhà. Mẹ đọc bản tóm tắt buổi khám bằng tiếng Việt, hoặc tiếng Hàn, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Trung; các con đọc bằng tiếng Anh; các quyết định của gia đình được đưa ra hai lần, bằng hai thứ tiếng, bởi người duy nhất có thể giữ cả hai bên. “Thuế dịch thuật” ấy lại do chính người con gái vốn đã gánh mọi thứ khác phải trả.

Kintaria làm gì cho quý vị

Không gian làm việc song ngữ. Ghi chú, tóm tắt buổi khám, thay đổi thuốc — tất cả được dịch song song. Mẹ đọc bản tóm tắt tim mạch bằng tiếng Việt; những người con lớn lên ở Mỹ đọc bằng tiếng Anh. Cùng một gia đình, cùng một kế hoạch chăm sóc, bản gốc luôn được giữ làm hồ sơ chính thức. Không ai phải nộp “thuế dịch thuật.”

Lịch chung, đã đính kèm phần chuẩn bị. Mọi cuộc hẹn ở cùng một chỗ, cùng với các câu hỏi cần chuẩn bị, đường đi, và ai sẽ chở. Đăng ký trên Apple, Google hoặc Outlook để lịch xuất hiện trên điện thoại của mỗi anh chị em ngay cạnh các cuộc họp công việc. Khi có thay đổi, mọi người biết trong vòng một giờ — không còn cảnh dựng lại lịch trong nhóm tin nhắn kiểu “khoan, không phải thứ Tư tuần sau sao?”

Thành viên gia đình và vai trò. Chủ tài khoản, người chăm sóc, người quan sát, cha/mẹ — bốn vai trò khớp với cách các gia đình thật sự chia sẻ việc chăm sóc. Người con gái ở cùng thành phố là người chăm sóc. Người anh ở Seattle là người quan sát (nhận email tổng hợp, không bị làm phiền hằng ngày). Người dì thỉnh thoảng giúp một tay cũng là người chăm sóc. Mỗi người chỉ thấy những gì phù hợp với vai trò của mình; không ai bị chôn vùi trong những cập nhật mình không cần.

Bản tóm tắt buổi khám bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Dán lại điều bác sĩ nói, hoặc đọc lại trên đường ra xe. Kintaria sẽ viết ba câu mà một anh chị em không chuyên ngành y có thể hiểu — kèm theo câu hỏi đáng đặt ra trong lần khám tới. Việc dựng lại “bác sĩ thật ra đã nói gì” không còn là cuộc điện thoại quý vị phải gọi cho em gái tối nay, mà trở thành một thứ em ấy có thể đọc.

Bệnh sử với xu hướng xét nghiệm. A1c, huyết áp, chức năng thận — được vẽ theo thời gian để quý vị thấy thứ gì đang trôi dạt. Lần nhập viện, các thủ thuật, các mũi tiêm chủng nằm trên cùng một dòng thời gian. Vị bác sĩ chuyên khoa tiếp theo nhìn ra cả câu chuyện trong vài giây, thay vì đề nghị quý vị kể lại lần thứ năm trong năm.

Hướng dẫn từng bước. Xuất viện. Sau một cú ngã. Chẩn đoán mất trí mới. Sắp xếp chăm sóc tại nhà. Những điều căn bản cuối đời. Mỗi hướng dẫn là một danh sách ngắn, được cá nhân hóa, gồm phải gọi ai, hỏi gì, ghi lại điều gì — được làm cho khoảnh khắc bác sĩ đưa cho quý vị một xấp giấy tờ vào 4 giờ chiều thứ Sáu và quý vị không biết bước kế tiếp.

Điều mà những người con đã trưởng thành nói rằng họ cần

Từ những cuộc trò chuyện chúng tôi đã có: một cách để mình không còn là người duy nhất biết chuyện đang xảy ra. Một danh sách thuốc thật chính xác, vì ba bác sĩ chuyên khoa mỗi người đã đổi một thứ ở các lần khám khác nhau. Một lịch chung mà anh chị em thật sự có thể đăng ký. Một bản tóm tắt buổi khám gia đình có thể đọc, thay vì phải đợi tới buổi điểm lại trong ngày. Toàn bộ giấy tờ pháp lý ở một chỗ, để không phải lục tìm lúc 11 giờ đêm. Và — trên hết, nhất là với những người con gái lặng lẽ ôm tất cả — một cách để san sẻ gánh nặng mà không phải giải thích trước vì sao cần sự giúp đỡ.

Hướng dẫn cho tình huống này

Kế hoạch từng bước cho những khoảnh khắc nặng nề nhất. Mỗi hướng dẫn bắt đầu bằng một bài hỏi ngắn — năm đến tám câu về tình huống cụ thể của cha mẹ quý vị — rồi cá nhân hóa từ đó.

• Bệnh viện · 48 giờ

  Cha hoặc mẹ vừa được xuất viện.
• Chẩn đoán · 6 tháng đầu

  Cha hoặc mẹ vừa được chẩn đoán mất trí.
• Sự cố · Cùng ngày

  Cha hoặc mẹ bị té ngã.
• Cuộc trò chuyện · Trải qua nhiều tuần

  Đến lúc phải nói chuyện về chìa khóa xe.
• Chuyển tiếp · 60 ngày

  Cha hoặc mẹ chuyển sang nhà chăm sóc hỗ trợ hoặc memory care.

Xem tất cả hướng dẫn →

Quý vị đang chăm sóc người khác? Người vợ hoặc người chồng · Con đã trưởng thành có khuyết tật · Anh, chị hoặc em