← Glossary para sa mga tagapag-alaga · Legal at administratibo
Tinatawag ding: conservatorship
Isang court-ordered arrangement kung saan ang isang hukom ay nag-a-appoint ng tao upang gumawa ng desisyon para sa isang adult na nadetermina nang legally incapacitated. Nangangailangan ng pormal na legal proceeding, kumakain ng libo-libong dolyar, at nag-a-strip ng mga makabuluhang karapatan ng pasyente. Karaniwang isinasagawa lamang kapag hindi naitatag ang POA / healthcare proxy sa tamang oras at kailangang gumawa ng desisyon.
Ang guardianship (tinatawag na "conservatorship" sa California at ilang ibang estado) ay court-supervised relationship kung saan ang hukom ay nag-d-declare ng adult na legally incapacitated at nag-a-appoint ng tao — karaniwang kapamilya, minsan professional fiduciary — upang gumawa ng desisyon para sa kanya. Ang proseso ay kinabibilangan ng pag-file ng petition, pag-serve sa alleged incapacitated person, court-ordered medical evaluation, minsan court-appointed attorney para sa pasyente, isang hearing, at isang order. Karaniwang nagkakahalaga ng $3,000-$15,000+ sa legal fees at tumatagal ng 2-6 buwan. Pagkatapos ng appointment, ang guardian ay nag-fa-file ng annual accountings + reports sa korte.
Invasive ang guardianship: nawawala sa pasyente ang legal na karapatang pamahalaan ang sariling pera, pumirma ng kontrata, tumanggi sa medical treatment, pumili kung saan titira, at madalas kahit ang karapatang bumoto. Kapag naipagkaloob na, mahirap nang baligtarin — kahit makabalik pa ang kapasidad ng pasyente. May ilang estado ang nag-i-implement ng "supported decision-making" alternatives na nag-iingat ng mas maraming karapatan, pero magkakaiba ang availability.
May isang dahilan kung bakit napupunta ang pamilya sa guardianship court: nawalan ng kapasidad ang magulang BAGO pumirma ng durable power of attorney + healthcare proxy. Ang palaging mensahe ng bawat elder-law attorney ay "gawin ninyo ang POA package ngayon, habang kaya pa, upang hindi na kailanman kailangang mag-file ng guardianship ang inyong pamilya." Ang $500 hanggang $1,500 na ginugugol sa POA package ay madalas ang pinakamatimbang na legal expense na ginagawa ng pamilya — sukat sa kung ano ang naiwasan.
Last-resort path kapag nawalan ng kapasidad ang magulang nang hindi pumirma ng durable powers of attorney. Ang dahilan kung bakit hinihikayat ng elder-law attorneys ang mga pamilya na maagang gumawa ng POA — mas mahirap, mas magastos, mas invasive na kapalit ang guardianship.
Mga termino na madalas ikalito ng pamilya sa guardianship.
Ang POA ay kontrata na pinipirmahan ng pasyente nang maaga, habang may kapasidad pa. Ang guardianship ay court order na ipinapataw matapos mawalan ng kapasidad ang pasyente. Boluntaryo, mas mura, mas mabilis, walang sangkot na korte ang POA. Hindi boluntaryo (para sa pasyente), magastos, mabagal, at court-supervised ang guardianship.
Ang healthcare proxy ay ang pagpili ng pasyente ng medical decision-maker bago ang pagkawala ng kapasidad. Ang guardianship of person (ang medical-decisions na bahagi ng guardianship) ay ang appointment ng korte matapos mawala ang kapasidad. Mas hindi gaanong invasive ang proxy — at iniiwasan nito ang pangangailangan para sa guardianship-of-person.